LED high bay armaturen boven stellingen in een magazijn

Magazijnverlichting De juiste LED-verlichting voor elk magazijn en elke bedrijfshal

Van opslaghal tot expeditieruimte: keuzecriteria, normen en armatuurtypen voor installateurs en technische inkopers die magazijnprojecten voorbereiden.

Gericht op installateurs en projecten in utiliteit en indust

Gratis lichtplan op aanvraag (B2B)

Garantie 5 tot 7 jaar, afhankelijk van de productreeks

Waarom magazijnverlichting meer vraagt dan een standaard armatuur

Magazijnen stellen andere eisen aan verlichting dan kantoren of winkelruimten. De plafoonhoogtes lopen uiteen van 5 meter bij een kleinere werkplaats tot 14 meter of meer bij een modern highbay-distributiecentrum. De stellingopstelling bepaalt waar schaduwen vallen, de aard van de werkzaamheden bepaalt welk verlichtingsniveau wettelijk verplicht is, en de bedrijfstijd bepaalt de terugverdientijd van een LED-renovatie.

Voor installateurs betekent dit dat de armatuurkeuze al in de engineeringfase vastgelegd moet worden. Een armatuur met een te brede bundel verlicht de looppaden maar mist de stelplaatsen; een te smalle bundel geeft hoge piekwaarden onder de armatuur maar onvoldoende horizontale verlichtingssterkte op gangpaden en bij pickstations.

Daarnaast spelen onderhoudsfactoren een rol: in een actief logistiek pand zijn vervanging en inspectie tijdrovend. Langere garantietermijnen en hoge L80-waarden (lichtopbrengstbehoud) reduceren de interventiefrequentie gedurende de gebruiksperiode. Een goed ontworpen verlichtingsplan houdt al rekening met de onderhoudsverlichtingsfactor (MF), zodat het verlichtingsniveau ook aan het eind van de levenscyclus nog voldoet aan de norm.

Hoge stellingen in een distributiecentrum verlicht met LED high bay armaturen

Normen en verlichtingsniveaus: wat schrijft de wetgeving voor?

De wettelijke basis voor werkplekverlichting in Nederland is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet en het Arbobesluit. Het Arboportaal van het Ministerie van SZW vat samen dat werkgevers verplicht zijn voldoende verlichting te bieden die is afgestemd op de aard van de werkzaamheden.

De technische uitwerking staat in NEN-EN 12464-1:2021, de Europese norm voor werkplekverlichting binnen. Voor magazijnen en opslagruimten zijn de meest relevante waarden:

  • Eenvoudige opslag (geen leestaken): minimaal 100 lux gemiddeld op de werkvloeihoogte
  • Orderverzamelen en pickstations: minimaal 300 lux, met een uniformiteitseis (U0 ≥ 0,40)
  • Inpak- en controlestations: 500 lux of hoger, afhankelijk van de visuele nauwkeurigheid
  • Ra (kleurweergave-index): minimaal Ra 60 voor gangpaden, Ra 80 bij visuele controletaken
  • UGR-grenswaarde: maximaal UGR 25 voor opslagruimten, UGR 22 voor pickstations

Let op: NEN-EN 12464-1 is een ontwerpnorm. De geïnstalleerde verlichtingssterkte moet de onderhoudsfactor inrekenen, zodat ook aan het einde van de reinigings- en vervangingscyclus nog aan de minimumwaarden wordt voldaan.

Toelichting NEN-EN 12464-1 via de NSVV
Meetgrid verlichtingsniveaus magazijn conform NEN-EN 12464-1

High bay, lichtlijn of lijnverlichting: welk armatuurtype past bij welke toepassing?

De indeling in armatuurtypen volgt rechtstreeks uit de plafoonhoogte en de stellingstructuur.

LED high bay (rond of lineair)

Geschikt voor ruimten met een montagehoogte vanaf circa 6 meter. Het ronde of UFO-type concentreert het licht in een smalle tot middelmatig brede bundel en is efficiënt boven brede gangen of op vrije vloeroppervlakten. Het lineaire high bay-type biedt een breder lichtpatroon en is beter te combineren met lange stellingrijstroken.

LED lichtlijn en lijnverlichting

In magazijnen met een plafoonhoogte tussen 4 en 7 meter — denk aan mezzanineverdiepingen of smallere opslaghallen — biedt een doorgaande LED lichtlijn voordelen: uniforme verlichtingsverdeling langs gangpaden, eenvoudige doorverbinding en een strak installatieresultaat. Koppelbare systemen versnellen de montagetijd aanzienlijk vergeleken met afzonderlijk bedraden armaturen.

Tri-proof en IP65-armaturen

Koelcellen, koelgangen, expeditieruimten en laaddocks vragen om armaturen die condensvorming en stof weerstaan. Een tri-proof armatuur (stof-, schok- en vochtbestendig) of een IP65-gecertificeerd armatuur is hier de standaard keuze. De beschermingsklasse moet zijn afgestemd op de reinigingsmethode die in de ruimte wordt toegepast.

ATEX-verlichting voor explosiegevaarlijke zones

Magazijnen waar brandbare stoffen, solventen of stofexplosiegevaar aanwezig zijn, vallen onder de ATEX-richtlijn (2014/34/EU). In die zones zijn uitsluitend geclassificeerde, explosieveilige armaturen toegestaan. Meer hierover staat op de pagina over ATEX-verlichting en explosieveilige LED-armaturen.

Vergelijking LED high bay en LED lichtlijn armaturen in een bedrijfshal

Het aanbod van Nuvia Light voor magazijn- en halprojecten

Nuvia Light levert als B2B groothandel gevestigd in Breda armaturen die specifiek zijn gericht op utiliteits- en industrieprojecten. Voor magazijn- en halprojecten omvat het assortiment onder meer:

  • LED high bay armaturen: voor hoge bedrijfsruimten, beschikbaar in ronde (UFO) en lineaire uitvoeringen
  • LED lichtlijn en LED lijnverlichting: voor doorlopende installaties langs stellingrijstroken en gangpaden
  • Tri-proof en IP65-armaturen: voor vochtige, stoffige of explosieblootgestelde ruimten zoals expeditieruimten en laaddocks
  • NoviLine retrofit module: voor directe vervanging van bestaande TL-armaturen zonder volledige armatuurwisseling
  • Bandraster armatuur en LED montagebalk: voor toepassingen op intermediaire hoogte in hal en magazijn
  • ATEX-verlichting en explosieveilige LED: voor zones 0 tot en met 22 conform de ATEX-richtlijn
  • LED noodverlichting en vluchtwegverlichting: conform de eisen voor vluchtroutes in industriële gebouwen
  • 3-fase spanningsrail en LED railspot: voor flexibele verlichtingsopstellingen bij wisselende opslagindeling

Specifieke vermogens, bundelhoeken, IP-klassen en garantiegegevens per armatuur staan op de betreffende productpagina. Nuvia Light biedt op aanvraag een gratis lichtplan aan voor B2B-projecten, inclusief luxberekening op basis van de plattegrond en stellingopstelling. De garantie bedraagt 5 tot 7 jaar, afhankelijk van de productreeks. Bekijk het volledige assortiment LED-armaturen voor magazijn en utiliteit.

Bekijk alle armaturen voor magazijn en industrie
Assortiment LED high bay en tri-proof armaturen van Nuvia Light voor magazijnprojecten

TL vervangen door LED: renovatie zonder volledige armatuurwisseling

In veel bestaande magazijnen hangt nog TL-verlichting: T8-buizen in open roosters, TL5-pendelarmaturen of brede buisarmaturen op lagere montagehoogtes. LED-renovatie is in die gevallen niet per definitie een volledige armatuurwisseling. Er zijn drie gangbare routes.

Route 1: volledige armatuurvervanging

Het meest toekomstvaste resultaat. Nieuwe LED-armaturen bieden hogere verlichtingssterkte per watt, modernere bundeloptiek en langere levensduur. Geschikt wanneer de bestaande armaturen verouderd zijn of de draagconstructie een andere opstelling toelaat.

Route 2: retrofit LED-buizen in bestaande armatuur

LED-buizen (T8) zijn als rechtstreekse vervanging beschikbaar, maar vergen kennis van de bestaande ballastsoort. Type A-buizen werken op de bestaande elektronische ballast; type B-buizen vereisen het verwijderen of bypasssen van de ballast. Een fout in de selectie leidt tot vroegfalen of veiligheidsrisico.

Route 3: retrofit module (NoviLine-systeem)

De NoviLine retrofit module wordt in de bestaande TL-armatuur gemonteerd en maakt die geschikt voor directe LED-werking. Dit bespaart de kosten van een volledig nieuw armatuur en vermindert installatietijd per punt, wat bij grootschalige projecten (100+ punten) een meetbaar verschil maakt in arbeidskosten.

Bij elk renovatietraject geldt: controleer na plaatsing of het bereikte verlichtingsniveau voldoet aan NEN-EN 12464-1 voor de betreffende taakzone. Een meting met een luxmeter op werkvloeihoogte (0,85 m) is de eenvoudigste verificatie.

Vergelijking TL-armatuur en LED retrofit module in magazijnomgeving

Schakelstrategie en DALI-dimmen: energiebesparing in de praktijk

Een magazijn staat zelden 24 uur per dag in alle zones gelijk bezet. Daglichtregeling, aanwezigheidsdetectie en DALI-sturing zijn de drie instrumenten waarmee het energieverbruik in de praktijk substantieel omlaag gaat ten opzichte van een niet-gestuurd systeem.

Aanwezigheidsdetectie (HF of PIR)

In gangpaden tussen stellingen is aanwezigheidsdetectie de eenvoudigste ingreep. Armaturen dimmen terug naar een wachtstand (typisch 10-20%) wanneer er geen beweging wordt gedetecteerd, en schakelen direct op bij passage. De reactietijd van het systeem moet worden afgestemd op de loopsnelheid van heftrucks en orderpickers om verblinding of gevaarlijke donkere zones te voorkomen.

DALI-sturing

DALI (Digital Addressable Lighting Interface) maakt het mogelijk elk armatuur of elke groep individueel te adresseren en te dimmen via één busleiding. Dit is met name relevant bij magazijnen met wisselende ploegendiensten, deelzones of uitbreidingsfasen. DALI-2 (de actuele standaard) ondersteunt ook terugmelden van armatuurstatus, wat preventief onderhoud vereenvoudigt.

Daglichtregeling

Magazijnen met lichtstraten, gevelpanelen of laaddockdeuren aan de zuidzijde kunnen daglichtregeling inzetten om de kunstverlichting in de randzone te reduceren. Een daglichtmeting op het werkvlak stuurt de DALI-dimmer continu bij.

Let bij de projectvoorbereiding op het onderscheid tussen DALI-armaturen en niet-dimbare basisversies. Vraag bij twijfel aan de leverancier welke uitvoering beschikbaar is voor de betreffende armatuurreeks.

DALI-dimbare LED high bay armaturen in een magazijn met aanwezigheidsdetectie

Dat hangt af van de activiteit. NEN-EN 12464-1:2021 schrijft voor eenvoudige opslag minimaal 100 lux voor op de werkvloeihoogte. Bij orderverzamelen en pickstations geldt minimaal 300 lux met een uniformiteitseis van U0 ≥ 0,40. Inpak- en controlestations vereisen doorgaans 500 lux of meer. De arborichtlijnen van het Ministerie van SZW verwijzen naar deze norm als technische invulling van de wettelijke zorgplicht. Houd bij het ontwerp rekening met de onderhoudsfactor: de luxwaarden moeten ook aan het einde van de onderhoudscyclus nog gehaald worden.

Een LED high bay concentreert het licht in een relatief smalle bundel en is ontworpen voor montagehoogtes vanaf circa 6 meter. Het is een compacte armatuur die goed werkt boven brede gangen of open vloeroppervlakten. Een LED lichtlijn is een doorgaande, lineaire armatuur die bij lagere montagehoogtes (4 tot 7 meter) een uniformere lichtverdeling geeft over lange stellingrijstroken. Lichtlijnen zijn koppelbaar, wat montagetijd bespaart bij installaties met veel aaneengesloten armatuurpunten. De keuze hangt af van plafoonhoogte, stellingbreedte en de gewenste uniformiteit.

Een tri-proof of IP65-armatuur is geen wettelijke verplichting op zichzelf, maar wordt vereist door de omgevingscondities. In ruimten met condensvorming (koelcellen, koelgangen), agressief stof, reinigingsprocedures met hogedrukspuit of chemische dampen is een armatuur met een passende IP-klasse en schokbestendigheid de enige verantwoorde keuze. IP65 biedt volledige stofdichtheid en bescherming tegen waterstralen vanuit elke richting. Controleer ook de IK-klasse (slagvastheid) bij toepassingen in ruimten met heftruckverkeer of met risico op mechanische beschadiging.

Voor magazijnen en bedrijfshallen wordt doorgaans 4000 K (neutraal wit) of 6000 K (daglichtwit) toegepast. Neutraal wit (4000 K) geeft een helder werklicht zonder de blauwwaarde die bij langdurige blootstelling als vermoeiend kan worden ervaren. Daglichtwit (6000 K) verhoogt het gepercipieerde helderheidsgevoel en wordt soms ingezet bij visuele controletaken of in ruimten zonder daglicht. Warm wit (3000 K) wordt in industriële opslagruimten zelden gebruikt omdat het contrast bij kleurcontrole vermindert. De kleurweergave-index (Ra) is minstens zo relevant: voor pickstations en kwaliteitscontrole is Ra 80 of hoger aanbevolen.

L80 geeft aan dat de lichtstroom van de armatuur na het opgegeven aantal branduren nog minimaal 80% van de beginwaarde bedraagt. B10 betekent dat maximaal 10% van de armaturen in een serie vóór dat moment onder die grens daalt. Een vermelding als L80B10 50.000 branduren geeft dus aan dat na 50.000 branduur 90% van de armaturen nog minstens 80% van de oorspronkelijke lichtstroom levert. Dit getal is relevant voor de onderhoudsfactor in het verlichtingsontwerp: hoe hoger de L-waarde en het bijbehorende brandurenaantal, hoe kleiner de installatietoeslag die nodig is om aan het einde van de cyclus nog aan de normlux te voldoen.

Ja, met name bij magazijnen met meerdere zones, wisselende bezetting of ploegendiensten. DALI maakt het mogelijk elk armatuur of elke armatuurgroep individueel te adresseren en te dimmen via één busleiding, zonder extra schakeldraden per zone. DALI-2 voegt statusterugmelding toe: het systeem signaleert welke armaturen een storing hebben, wat preventief onderhoud in grote hallen vereenvoudigt. Combineer DALI bij voorkeur met aanwezigheidsdetectie in gangpaden. Let op: niet alle armatuurreeksen zijn standaard in een DALI-uitvoering beschikbaar; vraag dit na voor de specifieke armatuurkeuze.

Er zijn drie routes: volledige armatuurvervanging, retrofit LED-buizen in de bestaande armatuur, of een retrofit module die in het bestaande lichaam wordt gemonteerd. Volledige vervanging geeft het meest betrouwbare eindresultaat en de langste garantietermijn. Retrofit LED-buizen vragen nauwkeurige selectie op ballasttype (type A voor ballastbehoud, type B voor ballastbypass); een verkeerde keuze leidt tot vroegfalen. De retrofit module-aanpak is arbeidsextensief per armatuurpunt en daardoor bij grootschalige projecten interessant vanwege de lagere installatiekosten. Na elk traject verdient verificatie via luxmeting de aanbeveling.

Magazijnen of delen daarvan waar brandbare gassen, vluchtige vloeistoffen of ontplofbaar stof aanwezig zijn, worden ingedeeld in ATEX-zones (zone 0, 1, 2 voor gas/damp; zone 20, 21, 22 voor stof) conform richtlijn 2014/34/EU en de Arbowet. In deze zones zijn uitsluitend armaturen toegestaan die zijn gecertificeerd voor de betreffende zone en apparaatgroep. Standaard LED-armaturen, ook met hoge IP-klasse, zijn niet geschikt voor ATEX-zones. Een explosieveilig armatuur draagt een Ex-markering met zoneclassificatie op het typeplaatje. Meer informatie over de selectie per zone staat op de pagina over ATEX-verlichting.

De terugverdientijd hangt af van drie variabelen: het energietarief, de jaarlijkse branduren en het verschil in vermogen tussen de oude en nieuwe installatie. Een magazijn dat dagelijks 16 uur brandt en een verouderd TL-systeem vervangt door moderne LED high bay armaturen, realiseert doorgaans een fors lagere energierekening per jaar. Een gedetailleerde berekening vereist de actuele kWh-prijs en het vermogensoverzicht van de bestaande installatie. Nuvia Light stelt op aanvraag een gratis lichtplan op voor B2B-projecten, inclusief een indicatieve energieberekening op basis van de aangeleverde gegevens.

Nuvia adviseur ATEX verlichting Maxim portfolio en zone-keuze

Gratis lichtplan voor uw magazijnproject

Nuvia Light stelt op aanvraag een gratis lichtplan op voor B2B-projecten. Stuur de plattegrond, montagehoogte en de gewenste luxwaarden per zone op, en ontvang een verlichtingsberekening conform NEN-EN 12464-1 inclusief armatuuradvies. Geschikt voor nieuwe installaties en renovatietrajecten.

Neem contact op via het contactformulier van Nuvia Light voor een offerte of technisch overleg.