Wat betekent L80B10 bij LED-verlichting?

De code bestaat uit twee delen die elk een andere vraag beantwoorden. L gaat over wat één armatuur doet, B over de spreiding binnen een partij.

• L80: de lichtstroom is gedaald tot 80% van de beginwaarde. De daling verloopt geleidelijk; L80 is het afgesproken referentiepunt waarop je de levensduur afleest.
• B10: 10% van de armaturen in de geteste populatie zit op dat moment al onder die 80%. Dat is de uitvalfractie.

Een rekenvoorbeeld om de leesvolgorde te oefenen: bij L80B10 van 50.000 uur houdt na 50.000 branduren 90% van de armaturen nog minstens 80% van de lichtstroom over. Het getal is hier puur illustratief.

De B-waarde maakt het verschil tussen een gemiddelde en een uitspraak over de hele partij. Een fabrikant die alleen L80 noemt, zegt iets over het gemiddelde armatuur. Een projectinkoper met honderden armaturen in één hal wil juist weten hoeveel er eerder terugvallen.

Een L80B10-aanduiding zonder aantal branduren is niet te vergelijken. L80B10 bij 30.000 uur is een zwakkere belofte dan L80B10 bij 60.000 uur, terwijl op de datasheet beide dezelfde code dragen. Vergelijk dus altijd het volledige drietal: lichtbehoud, uitvalfractie en uren.

Kijk daarnaast naar de temperatuur waarbij de waarde geldt, meestal aangeduid als Ta of Tq. Lichtbehoud hangt sterk af van de junctietemperatuur van de LED. Een armatuur dat in een koele laadruimte aan de opgegeven waarde voldoet, haalt die in een warme productiehal onder het dak niet vanzelfsprekend. Voor high bays is dat extra relevant, omdat ze hoog hangen waar de warmste lucht staat.

Controleer drie punten op de datasheet:

• staat de levensduur als L en B samen, of alleen als L?
• bij welke omgevingstemperatuur is de waarde bepaald?
• is de waarde gemeten of afgeleid uit een kortere meetreeks?

Fabrikanten bepalen lichtbehoud doorgaans met IES LM-80 voor de meting aan de LED zelf en TM-21 voor de extrapolatie naar langere tijd. LM-80 levert meetdata over een beperkte periode, TM-21 projecteert daaruit de verwachte daling. Die extrapolatie is begrensd: er mag niet onbeperkt ver voorbij de meetduur gerekend worden.

Een opvallend hoog aantal uren roept dus altijd de vraag op hoe lang er werkelijk gemeten is en welke rekenfactor is toegepast. Vraag bij projecten het meetrapport van de leverancier op in plaats van alleen de brochurewaarde.

De LED-chip is bovendien niet de enige factor. Driver, koeling en afdichting bepalen of het armatuur als geheel de belofte haalt. Een LED met goede L80B10-data in een slecht gekoeld armatuur levert minder dan de chipdata suggereert, en de driver valt in de praktijk vaak eerder uit dan de LED.

Voor een installateur of technisch inkoper vertaalt L80B10 zich naar twee praktische zaken: het onderhoud en de dimensionering van het lichtplan.

Lichtplannen rekenen met een onderhoudsfactor. Loopt de lichtstroom terug, dan moet het ontwerp aan het einde van de periode nog voldoen aan de eisen voor werkplekverlichting uit NEN-EN 12464-1. Een armatuur met een lagere L-waarde vraagt dan een hogere beginwaarde of eerdere vervanging. Een toelichting op de norm vind je bij de NSVV.

De B-waarde raakt het projectrisico direct. Bij een kleine B vallen minder armaturen voortijdig terug, wat de kans op verspreide vervangingen en storingsmeldingen verkleint. In hoge hallen is elke vervanging duurder door hoogwerker en stilstand, dus weegt uitval daar zwaarder dan in een kantoor met systeemplafond.

Lees de garantievoorwaarden altijd naast de levensduurcode: een lange opgegeven levensduur zonder passende garantie dekt het risico niet af.

Een eenvoudige werkwijze bij het naast elkaar leggen van twee armaturen:

1. Breng beide levensduurcodes terug naar dezelfde vorm: L-waarde, B-waarde en uren.
2. Controleer of de omgevingstemperatuur overeenkomt met de plek waar het armatuur komt te hangen.
3. Vraag het meetrapport op als het aantal uren opvallend hoog is.
4. Leg de garantietermijn naast de opgegeven levensduur.
5. Reken door wat vervanging op hoogte kost binnen een onderhoudscyclus.

Een L80B10-armatuur en een L70B50-armatuur zijn twee verschillende belofteniveaus, ook bij gelijk aantal uren. De eerste is strenger op zowel lichtbehoud als uitval. Een hogere aanschafprijs voor de strengere code is dan niet vanzelf een meerprijs: kijk naar de total cost of ownership over de gebruiksduur.

Wie een specifieke uitvoering zoekt, vindt die in onze collectie LED high bays. Het volledige aanbod staat op de pagina alle producten.